در اول ذیقعده سال 173 هجری قمری، شهر مدینه به وجود مقدس حضرت فاطمه معصومه(سلام الله علیها) زینت یافت.(1) پدر بزرگوارشان حضرت موسی بن جعفر (علیه السلام) و مادر گرامیشان حضرت نجمه خاتون بودند.
بعد از برادر گرامیشان حضرت علی بن موسی الرضا(علیه السلام)، ایشان دومین و آخرین فرزند از حضرت نجمه خاتون بودند و آن حضرت در میان فرزندان امام کاظم(علیه السلام)، بعد از امام رضا(علیه السلام)، از بالاترین مقام و منزلت برخوردار هستند.(2)
یكسال بعد از اینكه امام رضا(علیه السلام) به اجبار مامون به خراسان هجرت كردند، (در سال201 هجری قمری)، حضرت معصومه (سلام الله علیها) به شوق دیدار برادر به همراه برادران و جمعی از نزدیكان خود از شهر مدینه به سمت مرو حركت نمودند.
در میان راه وقتی که آن حضرت به شهر ساوه رسیدند، از جانب دشمنان اهل بیت مورد حمله و هجوم قرار گرفتند و پس از درگیری سختی كه میان همراهان ایشان و مهاجمان درگرفت، عدهی زیادی از نزدیكانشان به شهادت رسیدند و ایشان نیز توسط زنی در شهر ساوه مسموم گشتند. (3)
غم از دست دادن عزیزان و مسمومیت، حضرت معصومه (سلام الله علیها) را به شدت بیمار ساخت. ایشان به همراهانشان فرمودند: "مرا به قم ببرید، زیرا از پدرم شنیدم که قم مركز شیعیان ما میباشد."
هنگامی که آن حضرت به قم رسیدند، مردم قم به پیشوازشان آمدند و موسی بن خزرج كه از بزرگان قم بود ، ایشان را به خانهی خود برد و تكریم نمود .
حضرت فاطمه معصومه ( سلام الله علیها ) بعد از گذشت 17 روز ، در 10 ربیع الثانی سال 201 هجری قمری (4)، پس از گذشت 28 سال زندگی پرمشقت، با دلی شكسته و خاطری افسرده از غم هجران و دوری برادر، بر اثرشدت بیماری و مسمومیت به شهادت رسیدند و مزارشان زینت بخش شهر غم دیدهی قم شد.
در میان اصحاب حدیث به تعدادی ازبانوان با فضیلت بر میخوریم كه نام خود را در زمرهی محدثان ثبت كردهاند.حضرت معصومه (علیها السلام ) یكی از بانوان با فضیلت این خاندان است كه احادیثی را با سلسلهی اسنادش از حضرت فاطمهی زهرا (سلام الله علیها ) و سایر معصومین روایت كرده, و به جهت شخصیت برجستهاش روایاتش مورد توجه محدثان شیعه و سنی قرار گرفته است.
احادیث رسیده در رابطه با حضرت معصومه (س) از مقام برجستهی آن بزرگوار در دانش و فضیلت حكایت میكند.(5) آن حضرت در منظر اهل بیت از مقام خاص و بالایی برخوردارند. در رابطه با مقام خاص حضرت معصومه (علیها السلام) ، امام هشتم (علیه السلام) میفرمایند:
" هركس معصومه(س) را در قم زیارت كرده باشد، مثل اینست كه مرا زیارت كرده باشد ." (6)
بر اساس این حدیث نه تنها زیارت ایشان همانند زیارت امام معصوم بیان شده, بلكه حضرت رضا (علیه السلام) لقب معصومه را به ایشان عطا فرمودهاند و چون امام معصوم غلو نمیكند، لذا برای آن بانوی بزرگوار مراتبی از عصمت و طهارت وجود دارد.
در مورد مقام والای حضرت معصومه (علیها السلام) ,حضرت صادق(علیه السلام) میفرمایند:
" ... بانویی از فرزندان من، به نام فاطمه دختر موسی، در آنجا (قم) رحلت میكند , كه با شفاعت او همهی شیعیان ما وارد بهشت میشوند." (7)
امام صادق (علیه السلام) این حدیث را در حالی فرمودند که حضرت معصومه (علیها السلام) و پدر بزرگوارشان هنوز دیده به جهان نگشوده بودند و این خود نشانگر مقام والای آن حضرت است .
یكی از كرامات خاصهی آن حضرت، ورود زیارت نامه ماثور از معصوم (علیه السلام) است كه بعد از حضرت زهرا (سلام الله علیها) _كه یگانه بانوی دو عالم است_ ، حضرت معصومه (علیها السلام) تنها بانوی بزرگواری است كه زیارت ماثور دارد. (8)
فرازی از زیارت نامه حضرت فاطمه معصومه (سلام الله علیها) :
" . . . ای فاطمه ! در بهشت شفیع من باش كه نزد خدا برای شفاعت نمودن ، جایگاهی ویژه داری . . ."
پاورقیها :
1- در مورد روز و ماه ولادت ایشان ، تاریخ دیگری نقل نشده ، ولی در مورد سال ولادت 2 تاریخ را ذكر كرده اند : 1) سال 173 هجری قمری ( مستدرك السقیفه )
2) سال 183 هجری قمری ( نزهة الابرار - لواقح الأنوار ) كه با توجه به تاریخ شهادت امام موسی بن جعفر (علیه السلام)، تاریخ اول به ذهن نزدیكتر است .
2- تواریخ النبی و الآل - صفحه 65
3- وسیلت المعصومیت، تألیف : میرزا ابوطالب بیوك، ص 68 - الحیاة السیاسی للامام الرضا (علیه السلام) ، تألیف : جعفر مرتضى عاملى، ص428
4- در مورد سال رحلت آن حضرت، تاریخ دیگری نقل نشده، ولی در مورد روز و ماه رحلت3 تاریخ را ذكر كرده اند :
الف) 10ربیع الثانی ( نزهة الابرار - لواقح الأنوار) ( مصادف با چهلم امام رضا (ع) )
ب ) 12ربیع الثانی ( مستدرك السقیفه )
ج) هشتم شعبان ( حیات الست )
كه بر اساس برخی از شواهد و قرائن, قول نخست رجحان دارد .
5- كشف اللئالی – صالح بن عرندس حلی
6- ناسخ التواریخ ، ج3 ، ص68 - مستدرك وسائل الشیعه ، ج10 ، ص368
7- النقض، ص196- مجالس المؤمنین ، ج1 ، ص83 - بحار الأنوار ، ج 60 ، ص 216
8- علامه مجلسی علاوه بر بحارالانوار در كتاب ارزشمند " تحفة الزائر " نیز این زیارت نامه را از قول امام رضا (علیه السلام) نقل كرده اند . ایشان در مقدمه تحفة الزائر گفته اند كه در این كتاب فقط زیارت هایی را نقل می كنند كه با سند معتبر به دستشان رسیده است .
برگرفته از سایت رشد

خورشید یازدهم! وقتی که مینشینی، سروها در برابرت قیام میکنند. وقتی که قنوت میخوانی، عشق به زهد تو شهادت میدهد. وقتی تشهد میخوانی، ایمان به تو سلام میگوید و ماه از پنجرهی مهر خویش بر تو مینگرد.
ای نیای انسانیت! ای نای پر خروش ولایت! ای آیینهی ایزد نما! ای روح سرسبزی ما! ناخدای کشتی هدایت! هر گلواژهای در ستایش تو سترون است! هر کلامی در برابر تو هیچ است!
ای امام گلها! ای رهبر دلها! ای شکوفهی زیبای گلزار نبی! ای تداوم وجود مبارک علی! تو فرزند ایمانی و پدر دریای بیپایانی! و مفسر بزرگ آیههای قرآنی.
خورشید آخرین را تو پروریدهای. مژده دیرپای صالحان تویی. شکوه عارفانهی ایمان تویی. این تویی که در یک پگاه آفتابین، بر بلندای زمانه میایستی و به هیات آن سبز مینگری که دست مهربانش همه شمشیرهای ستم را میشکند و آفتاب وجودش یخ تاریخ را آب میکند و هر رنگ تیره و تار را از چهرهی جهان میزداید و بر گیسوان زمین گل برکت و عدالت و ایمان میزند و همه جا را به سرور و شور میهمان میکند!...
عدالت، پارهای از تن توست، ای امام عسکری علیه السلام ! و جهان لحظه شمار گل آرایی فرزند تو...
اینک بر تو و بر آن خورشید، بر تو و بر آن گل غایب، بر تو و بر همهی یاران آفتاب، سلامی بیکرانه نثار باد!
برگرفته از کتاب "جرعه ای جام ولا" نوشتهی جواد نعیمی