روز عید فطری امام حسن مجتبی (علیه السلام) مردی را سرگرم بازی و خنده دیدند , به اصحاب خویش روی كرده , فرمودند :
"خداوند ماه مبارك رمضان را میدانی ساخته تا بندگانش در آن به مسابقه عبادت و طاعت بپردازند. در این مسابقه گروهی پیشی گرفتند, برنده شدند و رستگار گشتند, و گروهی پس افتادند, باختند و جز خسارت حاصلی نبردند. پس شگفتا! شگفت از كسانی كه درچنین روزی – كه نیكوكاران و بلند همتان پاداش و جایزه می گیرند و مقصران و سست همتان خسران می بینند – چنین به خنده و بازی سرگرم باشد."
یكی از اعمال روز عید فطر, نماز عید است. هر چند نماز نشان از بخشش و بزرگواری خداوند است, اما این نیز هست كه هر نمازی افزون بر اینكه راه باریابی بسوی خداست, ویژگی دیگری نیز دارد. پاره ای از نمازها شیوه و زمینه ای برای دستیابی به كارسازیها و بخششها و هدیه های ویژه او نیز هستند و نمازگزار با بجا آوردن آنها, هم برآمدن نیازهای خویش را از او می خواهد و هم به بخششها و هدیه های ویژه او دست می یابد, و نماز عید از این نمازهاست.
در چنین روزی و چنین جایگاهی, به حكم اندیشه و ادب, بنده باید بسی بیش از آنكه از نومیدی و تهیدستی بیم داشته باشد, به بخشش و بخشایش خدا و فیض و فضل او امیدوار باشد و اگر چه خود روسیاه و بی آبرو باشد, روسپیدی و آبرومندی پاكان و امامان و پیامبران را شفیع قرار دهد كه خداوند در این روز, بنده ای را كه بدو رو كند بی بهره نمی گذارد.
پس با امیدواری و شرمساری چشم به كرم خدا دوزد و به نماز ایستد و آداب و آیین نماز را هر چه بیشتر پاس دارد.
(برگرفته از کتاب المراقبات, نوشته مرحوم حاج میرزا جواد ملكی تبریزی - سایت رشد)