بیدارشدن با خوابیدن

به یاد مرگ و سراى بعد از آن یعنی عالم برزخ و قیامت(1) بودن، یکی از بهترین موعظه‌ها و سازنده‌ترین اندرزها براى هر انسان است. کلام پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم در این خصوص نیز همین مطلب را بیان می‌کند که آن حضرت فرمود: «مرگ به‌عنوان موعظه‌گر کافیست.»(2)

اما سؤالی که ممکن است مطرح شود، آنست که آیا راهی وجود دارد که بتوان به شکلی ملموس‌ بخشی از آن‌چه بعد از مرگ روی می‌دهد را درک کرد؟ آیا در این زمینه عامل تذکری وجود دارد که بتواند علاوه بر این که یاد مرگ را در دل ما زنده نگه دارد، تجربه‌ای از آن‌چه بعد از مرگ روی می‌دهد را به ما نشان دهد؟

هنگامی که به قرآن کریم مراجعه می‌کنیم، با این کلام الهی مواجه می‌شویم که فرمود: «خداوند روح انسان‌ها را هنگام مرگشان به تمامی باز می‌ستاند و (نیز) روح کسی را که نمرده است به هنگام خواب(قبض می‌کند). پس آن روح را که مرگ را بر او مقدر کرده نگاه می‌دارد و دیگری را تا سرآمدی معین باز می‌فرستد. قطعاً در این امر نشانه‏هاى روشنى است براى کسانى که اندیشه مى‏کنند.»(3)

همان طور که می‌بینیم خداوند در این آیه به مقایسه مرگ و خواب پرداخته است. بنابراین یکی از راه‌هایی که می‌توان به‌وسیله آن بهتر مرگ را درک کرد و با یادآوری و توجه به آن، مرگ را از یاد نبرد، تأمل در شباهت بین خواب و مرگ است. در همین راستا، روایات رسیده از معصومین علیهم السلام نیز به خوبی شباهت بین خواب و مرگ را برای ما ترسیم می‌کند.

به عنوان نمونه از امام جواد علیه السلام سوال شد: «مرگ چیست؟» ایشان در جواب فرمود: «مرگ همان خوابی است که هر شب شما را فرا می‌گیرد؛ با این تفاوت که مرگ مدتش طولانی تر است و شخص از آن بیدار نمی‌گردد مگر در روز قیامت ...»

اگر با دقت به حدیث و آیه قرآن بنگریم، هردو به جداشدن روح از بدن در هنگام مرگ و خواب اشاره می‌کنند؛ با این تفاوت که هنگام مرگ دیگر بازگشتی برای روح به بدن نخواهد بود.

امام جواد علیه السلام در ادامه حدیث با بیان تشابه بین حالات انسان در خواب و مرگ، از این شباهت به عنوان وسیله‌ای برای تذکر به سختی یا راحتی بعد از مرگ استفاده می‌کند و می‌فرماید:

«مگر انسان در خواب انواع شادمانی را نمی‌بیند که توصیف آن ممکن نیست و همچنین با اقسامی از ترس مواجه نمی‌شود که قادر به توصیف آن نیست؟ پس با این وجود، حالت شادمانی در خواب و ترس در آن چگونه است؟(آیا تنها به همین دلیل که نمی‌توان آنرا توصیف نمود، می‌توان منکر آن گردید؟) مرگ (نیز) همین است (از همین قسم است)؛ پس برای آن آماده شوید.»(4)

همان طور که معلوم است، در عالم خواب این جسم مادی ما نیست که ترس و شادمانی یا هر احساس دیگری را تجربه می‌کند، پس می‌توان به طور ملموس دریافت پس از مرگ نیز اگر چه با این جسم مادی وارد عالم برزخ نمی‌شویم، اما احساسی مشابه را تجربه می‌کنیم.

چه خوب است صبح هنگام که از خواب بیدار می‌شویم، فرمایش امام جواد علیه السلام را در خاطر داشته باشیم و آنچه که در خواب بر ما گذشته را به‌خود یادآوری نماییم و بپنداریم که خداوند عمری دوباره و فرصت جبرانی مجدد به ما عطا نموده است. پس برای آماده‌سازی زندگانی بعد از مرگ و راحتی و رفاه آن دوران و گریز از سختی‌ها و ترس و اندوه آن هنگام تلاش و کوشش نماییم. شاید دیگر فرصتی برای ما مهیا نشود ... (برگرفته از سایت رشد)

پاورقی‌ها:

1- بر اساس تعالیم اسلامی انسان پس از مرگ وارد عالمی به نام «برزخ» می‌شود و پس از مرگِ تمامی موجودات و گذشت مدتی، عرصه قیامت بر پا می‌شود و تمامی موجودات وارد آن عرصه می‌گردند.

2- قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم: «کفی بالموت واعظا» (تحف العقول، صفحه 35)

3- «الله یتوفی الانفس حین موتها و الّتی لم تمت فی منامها فیمسک الّتی قضی علیها الموت و یرسل الاخری الی اجل مسمّی ان فی ذلک لایات لقوم یتفکرون» (سوره زمر، آیه 42)

4- قیل لمحمد بن علی الجواد علیه السلام: «ما الموت؟» قال: «هو النوم الذی یأتیکم کل لیله إلا أنه طویل مدته لا ینتبه منه إلا یوم القیامه فمن رأى فی نومه من أصناف الفرح ما لا یقادر قدره و من أصناف الأهوال ما لا یقادر قدره فکیف حال فرح فی النوم و وجل فیه هذا هو الموت فاستعدوا له‏» (معانی الاخبار، صفحه 289)

5- شیخ صدوق از امام (علیه السلام) با عبارت محمد بن علی علیه السلام تعبیر می‌کند. لذا ممکن است ذهن برخی افراد این روایت را از احادیث منقول از امام باقر علیه السلام به شمار آورد. اما از آنجا که این روایت و چند روایت قبلی به وسیله حرف عطف به روایات دوم این باب عطف گردیده و روایت دوم نیز از امام جواد علیه السلام نقل شده است، مشخص می‌گردد مقصود از محمد بن علی  علیه السلام در این روایت، به احتمال زیاد امام نهم علیه السلام می‌باشد. لذا مؤلف کتاب «موسوعه امام جواد(علیه السلام)» و نگارنده کتاب «میزان الحکمه» نیز ضمن آنکه این روایت را از کتاب معانی الأخبار نقل می‌نمایند، تصریح می‌کنند که این حدیث، از امام جواد علیه السلام نقل گردیده است.

آفتاب مهر، فرارسیدن آخرین روز ماه ذی القعده،

سالروز شهادت نهمین امام شیعیان،

حضرت امام محمد بن علی الجواد علیه السلام

را به تمامی مسلمانان، تسلیت عرض می‌نماید.

معرفی کتاب: 23 روز با غدیر

عنوان کتاب: 23 روز با غدیر

نویسنده: دکتر عدنان درخشان

ناشر: نشر منیر

(حق نشر الکترونیک این کتاب با مجوز ناشر بوده و برای سایت کتابخوانی محفوظ است)

سلسله مسابقات کتابخوانی اینترنتی غدیریه 1431

 سلسله مسابقات کتابخوانی اینترنتی غدیریه به مناسبت عید سعید غدیر بر روی پایگاه اینترنتی کتابخوانی برگزار می‌شود و شرکت برای عموم هموطنان آزاد می‌باشد.

منابع برگزیده این دوره از مسابقات عبارتند از:

1. خطابه غدیر، نویسنده: محمدباقر انصاری

2. آسمان کمالات حیدر پر ستاره ترین آسمان است، نویسنده: علی اصغر یونسیان

3. خطابه غدیر، نویسنده: مجید مسعودی

4. خطبه غدیر، (منابع عمومی خطبه غدیر)

5. بیست و سه روز با غدیر، نویسنده: عدنان درخشان

6.  پیمان غدیر، نویسنده: سید محمد بنی هاشمی

7.  یادگار غدیر، نویسنده: نادر فضلی

8.  گزارش لحظه به لحظه از غدیر، نویسنده: محمد باقر انصاری

9.  نوا نمایش فتنه فراگیر (گروه مسلم)

* زمان توزیع کتاب مسابقه از تاریخ 27/7/89 (مصادف با ولادت امام رضا علیه السلام) تا 4/9/89 (مصادف با عید غدیر خم 1431).

* آخرین مهلت ارسال پاسخ‌ها: 18 دی ماه 1389

* زمان اعلام برندگان: 18 دی ماه 1389 مصادف با ولادت امام محمد باقر علیه السلام

جهت کسب اطلاعات بیشتر و شرکت در این مسابقات به سایت کتابخوانی به آدرس WWW.ketabkhani.com مراجعه نمایید

هشت قطعه‌ی عاشقانه / هشتم

هر برگ از دفتر خاطراتم را که یاد و نام تو، بر آن نقش نباشد، به دست بادهای وحشی خواهم سپرد تا در کشاله‌ی زمان، اسیر دست فراموشی شود.

وه که سینه‌ام چقدر سرشار از هوای شادمانه است! انگار زیارت تو، تداوم بخش زندگی من است. اکنون به خوبی می‌دانم که دلبستگی به تو، همه‌ی خستگی‌ها را خسته می‌کند! اکنون در همه‌ی رگهایم خون شور و نشاط جریان دارد. دلم، چنان به وجد آمده که هیچ تیر تکِ پویایی، به گردَش نمی‌رسد. شور و شعف، درهای خانه‌شان را به روی من گشوده‌اند. دیگر هیچ غربتی، قادر نیست جانم را به التهاب و اضطراب بکشاند.

من، اینک سرا پا احساس خوبی‌ام! جهان چقدر زیبا و دوست داشتنی است؛ وقتی که تو، ای قبله‌ی عشق، ای ثامن الحجج، سایه‌ی نگاه و عطوفت خود را بر سر ما می‌اندازی!

اکنون من خوشبختم که در شادمانی و غم، در شامگاه و پگاه، در هر گاه و بیگاه، به لیاقت زیارت تو دلشادم. و خوشا، خوشا بر هر آن که دیده و دل به راه بسپارد و دست نیازش را به بارگاه خداوند، از سمت خانه‌ی تو به آسمان بفرستد.

ای امام همه‌ی ایمانیان! ای ضامن همه‌ی آهوان! دیدگان ما را از زیارت مرقد تابناک در این سرا، و از دیدار نور جمالت در سرای آخرت،محروم مدار!

برگرفته از کتاب « جرعه‌ای از جام ولا » نوشته‌ی جواد نعیمی

هشت قطعه‌ی عاشقانه / هفتم

همه‌ی چشم‌های ما، آماده‌ی پای‌بوسی تو هستند و من آمده‌ام تا با زنگ نقاره‌خانه، خوبی‌های تو را به گوش جهان برسانم. آرزو دارم که داربست دلم را دربست، در اختیار رونق بهاری تو بگذارم و اجازه دهم که چلچله‌ی یاد تو، بر بلندترین نقطه‌ی آن، به ترانه‌خوانی خو بگیرد.

نسیمی که از سمت ضریح تو می‌آید، زخم‌های ما را التیام می‌بخشد و جوانه‌های شکفته را در سراسر زمین‌ها و زمینه‌ها، تضمین می‌کند.

ای امام هشتم! هنگامی که دست‌های یاری تو، بند از سر و دست رنج دیدگان می‌گشاید و دلشکستگان را به کشتی رهایی می‌نشاند؛ لبخندهای شادِ ستارگان، صدای پاک تو را تا بارگاه شوق ملایک همراهی می‌کنند و آن زمان که پاسخ سبز تو، ردای راویان رنج را متبرک می‌کند، در همه‌ی قلب‌ها، زلزله‌‌ی محبت خانه می‌سازد.

ای مولا! اینک این روح ماست که در صحن و سرای نگاه تو، از سقاخانه‌ی لطفت سیراب می‌شود. این شکوه کاشی‌های حرم توست که ما را به سمت اکتشاف نور هدایت می‌کند.

زیباترین پروانه‌های عالم، شمع محبوب خود را در طوس می‌یابند. و آن هنگام که به نام مشهد می‌رسند، قیام می‌کنند و می گویند: «سلام بر آفتاب!»

برگرفته از کتاب « جرعه‌ای از جام ولا » نوشته‌ی جواد نعیمی